Prezes UKE, po okresie konsultacji społecznych, opublikował nowe zarządzenie dotyczące prywatnych sieci 5G w paśmie 3800 – 4200 MHz.
Nowe zarządzenie to bardzo duża zmiana, idąca w kierunku ułatwienia budowy prywatnych sieci 5G.
Skorzystają z tej zmiany jednostki samorządu terytorialnego (JST) oraz podmioty komercyjne.
Artykuł przedstawia najważniejsze zmiany w nowych przepisach i na przykładach pokazuje, jak wpłyną one na szybszy rozwój prywatnych sieci 5G.
Przeznaczenie Pasma 3800 – 4200 MHz w zarządzeniu UKE
W tym zakresie nastąpiła jedna znacząca zmiana.
Wprowadzono możliwość czasowego przydzielenia pasma na potrzeby Sił Zbrojnych POL.47.
Ważna uwaga! Takie tymczasowe pozwolenie nie może zakłócać działających już w tym paśmie sieci.
Podział pasma i jego zastosowania według zarządzenia UKE
W zakresie podziału pasma nie ma zmiany.
Pasmo 3800–3900 MHz jest przeznaczone dla JST, a zakres 3900–4200 MHz może być wykorzystywany przez podmioty komercyjne.
Uległy zmianie natomiast kwestie dotyczące warunków dla urządzeń małej i średniej mocy.
Przepisy zostały w tym zakresie ujednolicone.
Więcej na ten temat w dalszej części artykułu.
Zmieniły się także obostrzenia dotyczące bloku ochronnego w dolnym paśmie (zmiana z zakresu 3800–3840 MHz na 3800–3860 MHz).
Poszerzenie bloku ochronnego wynika z testów przeprowadzonych w innych krajach Unii Europejskiej.
Ma to lepiej chronić ogólnokrajowe sieci 5G w niższym paśmie.
Czy to oznacza, że JST nie będą mogły korzystać ze 100 MHz swojego pasma z powodu poszerzenia pasma ochronnego?
Regulator przygotował zestaw wymogów technicznych, dzięki którym JST będzie mogło zsynchronizować się z operatorem w niższym paśmie.
Pozwoli to na dostęp do pełnego zakresu przeznaczonego dla JST.
Szczegóły w dalszej części artykułu.
Analizując treść zarządzenia, możemy również zauważyć zmiany dotyczące okresu przyznania licencji.
Jest to jedna z najważniejszych zmian.
Zgodnie z nowym zarządzeniem licencję można otrzymać na okres do 10 lat, maksymalnie do 31 grudnia 2038 roku.
To bardzo dobra zmiana, bo daje klientom pewną perspektywę inwestycyjną.
Czy już zdecydowałeś się zatem na rezerwację swojego pasma?
To wbrew pozorom ważne i zasadne pytanie, ponieważ pasmo jest przydzielane na zasadzie „kto pierwszy, ten ma”.
Wyobraź sobie taką sytuację.
Twoja firma współdzieli przestrzeń biurową w dużym budynku, a ty masz za zadanie zbudować sieć firmową 5G.
Może się okazać, że się spóźnisz z rezerwacją pasma dla firmy i go nie dostaniesz, albo dostaniesz nieatrakcyjny zakres.
Dlatego warto zastanowić się nad taką możliwością.
Popatrzmy teraz na podsumowanie zmian dotyczących warunków radiowych i parametrów technicznych.
To tutaj nastąpiły największe i najciekawsze zmiany.
Warunki radiowe i lokalizacyjne dla pasma 3800-4200MHz
Pierwsza i najważniejsza zmiana zarządzenia UKE dotycząca wysokości montażu anten
Ujednolicono warunki dotyczące maksymalnej wysokości, na której można instalować anteny.
Obecnie będzie to 40 m n.p.t. (metrów nad poziomem terenu), a było to TYLKO 10 m n.p.t. dla stacji małej mocy oraz 20 m n.p.t. dla stacji średniej mocy.
Co to oznacza w praktyce?
JST, na terenie którego znajdują się 10-piętrowe budynki (w praktyce 11 kondygnacji), będzie mógł budować ogólnomiejską sieć o pełnym zasięgu.
Oznacza to także niższe koszty budowy (mniej sprzętu od dostawcy) oraz niższe koszty dzierżawy pasma (mniej lokalizacji).
To jest bardzo pozytywna zmiana.
Samorządy terytorialne będą mogły budować własne, rozległe sieci do obsługi potrzeb miasta i mieszkańców.
Kolejna zmiana dotyczy mocy nadajników o małej i średniej mocy.
Przepisy zostały dostosowane do zarządzenia obowiązującego w Unii Europejskiej (UE) 2025/2425.
W praktyce pozwoli to użytkownikom korzystać z większej mocy w przypadku stacji średniej mocy, co zapewni lepszy zasięg oraz ujednolici rodzaj używanego sprzętu radiowego.
Tabea z nowymi limitami mocy podana jest na końcu artykułu
Dostawcy rozwiązań radiowych nie muszą dostosowywać sprzętu do polskich wymogów, bo są one identyczne w całej Unii.
Co w tej sytuacji zyskuje klient?
Dostęp do szerszej gamy produktów z całego świata rynku rozwiązań radiowych.
Trzecia istotna zmiana.
Usunięto specyficzne, niewygodne wymagania dotyczące typów i polaryzacji anten.
Można obecnie stosować dowolne anteny, jeżeli całość rozwiązania mieści się w zakresie ustalonych norm emitowanej mocy EIRP ((UE) 2025/2425).
W praktyce daje to dostawcy możliwość kształtowania zasięgu i pokrycia sieci w nietypowych sytuacjach.
Przykładowo, pokrycie wąskich, długich wąwozów czy hali wypełnionej wielkimi metalowymi, ciągłymi konstrukcjami można zrealizować przy użyciu niestandardowych anten kierunkowych.
Czwarta, drobna, ale czasami istotna zmiana.
Bloki częstotliwości mogą być alokowane w sieciach technicznych z krokiem co 5 MHz.
W niektórych przypadkach może się to okazać istotne.
Należy jednak zauważyć, że pasmo dzierżawi się w krokach co 10 MHz, w zakresie od 10 MHz do 100 MHz i tych dwóch wątków nie można pomylić.
Piąta, zdecydowanie bardzo ważna zmiana
Regulator usunął listę powiatów, w których od 2023 roku wprowadzono zakaz stosowania stacji bazowych średniej mocy (rozdział 2.9 poprzedniego zarządzenia).
To ogromne ułatwienie, ponieważ do tej pory wiele gmin nie mogło budować sieci prywatnych w najbardziej korzystnym zakresie pasma .
Zamiast tej listy wprowadzono nowy zapis dotyczący ograniczenia budowy sieci wzdłuż pasów lotniska, o czym za chwilę.
Pozostałe warunki dotyczące użycia pasma 3800-4200 MHz w zarządzeniu UKE
Wśród pozostałych warunków warto jeszcze wspomnieć, że nowe zarządzenie reguluje kwestię użycia prywatnych sieci 5G w przypadku statków powietrznych.
Po procesie konsultacji wprowadzono zapis, który pozwala na takie użycie w przypadku uzyskania dodatkowego zezwolenia zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 2024 roku (PKE).
O takie zezwolenie należy ubiegać się oddzielnie.
Pojawił się też nowy wymóg dotyczący ramki TDD, której może używać operator sieci prywatnej.
To jeden z najbardziej bolesnych efektów wprowadzonych zmian.
Temat rozwijamy poniżej.
Rygorystyczna ramka TDD w prywatnych sieciach 5G w Polsce w zarządzeniu UKE.
Nowe zarządzenie wprowadza wymóg użycia ramki TDD, który jest wprost zbieżny z ramką TDD używaną przez komercyjnych operatorów komórkowych w sieci C-BAND.
Dzięki temu łatwiej jest ograniczyć zakłócenia między sieciami ogólnokrajowymi a lokalnymi sieciami prywatnymi 5G.
W tej kwestii zarządzenie UKE odwołuje się wprost do norm z rozporządzenia ECC/REC/(20)03.
Tabela na ostatnim slajdzie pochodzi z tego dokumentu.
Niestety, taka regulacja „wylała dziecko z kąpielą”.
Z założenia, potrzebą działania sieci prywatnych 5G może się okazać szybsza transmisja danych w górę (UL), podczas gdy sieci komercyjne potrzebują transmisji w dół (DL).
Jednolita filozofia stosowania ramek TDD została obecnie narzucona sieciom prywatnym.
W czasach, gdy wideo monitoring lub nadzór nad produkcją przedsiębiorstwa wymaga dużego ruchu w górę (UL), ramka ograniczająca ten kierunek staje się udręką.
Szczegóły dotyczące struktury ramki przedstawia slajd powyżej.
Nie jest to oczywiście „koniec świata”, bo ten problem można rozwiązać, odpowiednio planując pojemność i zasięg sieci, ale konsekwencją tego będą wyższe koszty dla użytkownika.
Więcej stacji bazowych w przypadku lokalnego wymogu dużej przepustowości w górę sieci.
Miejmy nadzieję, że w przyszłości UKE zmieni ten wymóg, bo prywatne sieci potrzebują elastyczności w kwestii konkretnych rozwiązań, a liczba prywatnych sieci nie powinna zaburzyć działania sieci ogólnokrajowych.
Ten temat płynnie przenosi nas do ustaleń dotyczących synchronizacji sieci JST w dolnym zakresie pasma z sieciami komercyjnymi, a w zasadzie z T-Mobile.
Synchronizacja sieci prywatnych z sieciami komercyjnymi
Nowe zarządzenie UKE definiuje, w jaki sposób sieci prywatne JST muszą się dostosować i zsynchronizować się z komercyjnymi sieciami w niższym paśmie.
Ten wymóg to otwarcie drzwi w kierunku dobrej współpracy pomiędzy jednostkami samorządowymi a operatorem komórkowym.
Obecnie operatorzy komórkowi synchronizują sieci między sobą; istnieją zatem działające rozwiązania i zarządzenie UKE dopuszcza nawet trzy różne podejścia.
Zobaczymy, jak te zapisy zostaną wdrożone i ustalone z nowymi podmiotami, czyli jednostkami samorządowymi.
Niemniej jest to bardzo ważne, aby JST mogły skorzystać z pełnego pasma 100 MHz, co przyczyni się do poprawy pojemności, jakości i zasięgu sieci JST w prywatnym paśmie 3800–3900 MHz.
Na zakończenie parę słów na temat budowy prywatnych sieci 5G przy lotniskach.
Ograniczenie dla prywatnych sieci 5G wzdłuż pasów lądowania na lotniskach
Nowe zarządzenie UKE precyzyjnie określa, gdzie nie można budować prywatnych sieci 5G w tym paśmie.
W praktyce, patrząc na mapę Polski, ze względu na liczbę lotnisk z ILS, nie jest to ograniczenie dyskwalifikujące dla większości potencjalnych klientów.
WSPÓŁPRACA
Jeżeli potrzebują Państwo pomocy w ocenie, czy prywatna sieć 5G to rozwiązanie dla Państwa, zapraszamy do współpracy.
Kontakt z nami znajduje się w zakładce „Kontakt”.
Załącznik – table mocy dla pasma 3800-4200MHz
